De komende Groene Politieke Golf in Enkhuizen

Bij de afgelopen landelijke verkiezingen 2017 heeft de groene gedachtenwereld in Nederland overduidelijk winst behaald. De partijen die nadenken over bodem-, water- en luchtvervuiling en de toenemende effecten daarvan op de gezondheid en het dagelijkse leven van mens en dier, hebben meer zetels gekregen: Partij voor de Dieren (PvdD), GroenLinks en D66.

Steeds meer mensen in Nederland en Europa worden zich er bewust van dat alle schade aan leefomgeving en milieu ook schade oplevert aan gezondheid en levenskwaliteit van mens en dier. Zéker voor Nederland geldt dit, wij zijn één van de vervuildste landen van Europa wat betreft bijvoorbeeld luchtkwaliteit.
Nu het fipronil-eierschandaal zich steeds meer uitbreidt en er steeds meer aan het licht komt over schokkend gewetenloze voedselfabrikanten en chemische bedrijven, worden nóg meer mensen zich bewust van het belang van een gezonde leefomgeving.

De afgelopen jaren, vanaf 2009, heb ik persoonlijk in Enkhuizen politiek hard geijverd voor schone grond, schoon water en aanverwante zaken. Eerst als raadslid voor Nieuw Enkhuizen, later als Fractie Langbroek en vanaf 2013 voor Het Enkhuizer Alternatief.
De belangrijkste voorbeelden zal ik hier benoemen.

In de raad van januari 2012 kwam in Enkhuizen de in juni 2011 vrijgegeven Bodembeheernota in de raad als behandel- en besluitstuk. In deze nota werd klip en klaar gesteld dat men het principe “Schone grond moet schoon blijven” in West-Friesland en Enkhuizen wilde gaan loslaten. Om dit te voorkomen heb ik uitermate getracht de raad te overtuigen dat dit géén goed idee zou zijn.
Tot mijn verbazing sprak de gehele raad, behalve Stella Quasten, zich uit om juist wel het principe van “Schone grond moet schoon blijven” los te laten. Om geld… Waarmee dus hard werd gesteld dat geld een veel hogere prioriteit heeft dan volksgezondheid. Oók de partijen die zich altijd voordoen als de vaderlandse hoeders van een schone leefomgeving GroenLinks, SP en D66, stemden voor het loslaten van het principe “Schone grond moet schoon blijven”.

In deze huidige raadsperiode heb ik als HEA nogmaals in 2015 middels een motie getracht het Schone Grond Principe te herintroduceren, maar een raadsmeerderheid (minus D66) stemde wederom tegen. Geld gaat voor volksgezondheid. Ten laatste heb ik het in de raad van juli 2017 nogmaals geprobeerd met een motie, maar nu werd gezegd dat er een nieuwe bodembeheernota zou komen eind van dit jaar of begin volgend jaar. Dan zouden we als raad het Schone Grond Principe kunnen herintroduceren. Zo zijn we dan ineens 6 jaar verder…

Nog een voorbeeld van een situatie die onderzocht moet worden om mogelijke gezondheidsbedreiging, is dat Draka meer dan een halve eeuw lang koelwater waarin weekmakers opgelost zaten op het open oppervlaktewater heeft geloosd. De concentratie die ze loosde was 400(!) maal de nu toegestane Europese norm.
Milieu Federatie Noord-Holland, een officiële instantie, heeft Draka hierom voor de rechter gedaagd. Uiteindelijk was het de Raad van State die besliste dat Draka de technisch beste oplossing moest toepassen om deze lozingen tot stoppen te brengen. Het bedrijf trachtte het zover te krijgen dat ze de economisch beste oplossing mocht toepassen, maar de rechter ging daar zéér terecht absoluut niet in mee. De lozingen waren tezeer een gevaar voor het milieu, dus voor mens en dier.

Omdat het open water waarop Draka de weekmakers (ook ftalaten genoemd) meer dan 50 jaar geloosd heeft in direct contact staat met alle open water van bijvoorbeeld de Vest (waar zich veel volkstuinen bevinden), de binnen- en buitenstad en agrarische grond, wilde ik als Fractie Langbroek en later als HEA graag grondonderzoeken laten doen. Dit om te voorkomen dat mensen door langdurig contact middels bijvoorbeeld groenten verbouwen op volkstuinen voor consumptie, ziek zouden gaan worden. Weekmakers veroorzaken kanker, groeistoornissen bij ongeboren leven en hormoonstoornissen.

Moties daartoe diende ik verschillende malen in, maar een meerderheid van de raad vond dit nooit belangrijk. GroenLinks vroeger al niet en SP eveneens niet. De partijen die zich “groen” profileren naar buiten toe dus.  D66 en PvdA hechtten er wél belang aan.

In de laatste Kadernotabehandeling juli 2017 gaf een meerderheid van de raad, zo vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen waar men zich groen wil gaan profileren doordat de uitslagen van de landelijke verkiezingen 2017 goed bestudeerd zijn, ineens aan wél de motie te gaan steunen. Na een sterk pleidooi voor de motie van Stella Quasten.
Of dit voorstemmen waargemaakt wordt valt uiteraard nog te bezien. De stemming heeft nog niet plaatsgevonden omdat de stemmen staakten tijdens de laatste vergadering.

Maar: om volksgezondheid heeft de politiek zich in het algemeen nooit heel sterk bekommerd. Althans, niet om ziekte en zeer te voorkomen. Alleen de zorg voor diegenen die uiteindelijk zorg nodig hebben is goed geregeld in Enkhuizen, dat wordt raadsbreed gedragen.
Het fundament van een gezonde leefomgeving is schone lucht, schone grond en schoon water! Voor mens en dier. Het punt is: we hebben daar als levende wezens recht op! Het kan niet zo zijn dat dit voor über-welvaart van enkelingen opgegeven zou worden.

Daarom eindig ik dit artikel met de opmerking die een oncoloog 9 jaar geleden maakte toen hij mijn vriendin doorstuurde naar het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis, 6 maanden voor haar dood: “Alwéér Enkhuizen, wat is daar in Godsnaam toch aan de hand?”

Hans Langbroek
Fractievoorzitter van Het Enkhuizer Alternatief (HEA)

X